Поленот не може целосно да се избегне, но изложеноста може значително да се намали. Она што следи се мерки со докажан ефект, подредени по тоа колку реално помагаат — без скапи уреди што не го решаваат проблемот и без совети што никој не може да ги спроведе.

1. Проверете ја прогнозата

Основната мерка е и наједноставната: пред да го испланирате денот, погледнете каков е поленот. На pelud.net за секој од 6-те градови во Северна Македонија имате тридневна прогноза и оценка на ризик што можете да ја прилагодите на сопствените алергени, па високите вредности на бреза не ве вознемируваат ако сте чувствителни само на амброзија.

Вреди да се знае и кога е чија сезона: јова и леска од февруари, бреза во април, треви од мај до јули, пелин од јули, амброзија од средината на август до првиот мраз.

2. Проветрувајте во право време

Концентрациите на полен по правило се највисоки наутро и околу пладне, кога цвеќињата се отвораат и воздухот се загрева, а најниски доцна навечер и по дожд.

  • Проветрувајте навечер и ноќе, не наутро.
  • По сув и ветровит ден држете ги прозорците затворени.
  • По посилен дожд воздухот е испран — тоа е најдобриот момент за проветрување и за престој на отворено.
  • Мрежичките против полен на прозорците од спалната соба имаат мерлив ефект и се поевтини од прочистувачот на воздух.

3. На отворено — облека и однесување

  • Очилата за сонце ја намалуваат количината полен што допира до очите; колку подобро прилегаат на лицето, толку подобро.
  • Капата или марамата спречува поленот да се задржи во косата, од каде навечер допира до перницата.
  • Физичката активност — трчање, велосипед, работа на терен — планирајте ја за доцно попладне или навечер. При напор се дише подлабоко и на уста, па се внесува значително повеќе полен.
  • Избегнувајте појаси покрај патишта, насипи и запуштени парцели во јули и август; тоа се главните живеалишта на пелинот и амброзијата.

4. Автомобил

  • Возете со затворени прозорци и вклучете ја рециркулацијата на воздухот.
  • Поленскиот (кабинскиот) филтер заменете го на почетокот на сезоната; стариот и затнат филтер пропушта и полен и честички. Ова е една од мерките со најдобар однос цена-ефект.
  • Не паркирајте под дрво во цвет и не оставајте отворени прозорци на паркингот.

5. По враќањето дома

  • Истуширајте се и измијте ја косата ако сте биле подолго на отворено, особено навечер пред спиење.
  • Преоблечете се веднаш по влегувањето, а носената облека не ја оставајте во спалната соба.
  • Исплакнете го носот со физиолошки раствор или спреј со морска вода — механички отстранува дел од поленот од слузницата и ги ублажува симптомите.

6. Постелнина и алишта

  • Алиштата не сушете ги на отворено во текот на сезоната; поленот се лепи за влажната ткаенина и ноќе го вдишувате од постелнината.
  • Постелнината перете ја почесто од вообичаено, на повисока температура.
  • Перницата и постелнината држете ги подалеку од отворениот прозорец.

7. Дом

  • Вшмукувајте почесто, по можност со вшмукувач со HEPA филтер.
  • Прашината бришете ја со влажна крпа, не со сува — сувата само ја подига во воздух.
  • Прочистувачот на воздух со HEPA филтер има смисла во спалната соба, но дури кога прозорците се затворени и останатите мерки се спроведени; сам по себе не го решава проблемот.
  • Во текот на сезоната ограничете го сушењето алишта во затворен простор и собните растенија што се опрашуваат со ветер.

8. Домашни миленици

Куче или мачка што излегуваат на отворено носат полен во крзното и го разнесуваат низ станот.

  • Избришете го миленикот со влажна крпа по враќањето од прошетка.
  • Не го пуштајте во кревет во текот на сезоната.
  • Неговата лежалка перете ја почесто.

9. Лекови — почнете порано

Најчестата грешка е чекањето на симптомите.

  • Назалниот кортикостероиден спреј треба да се воведе седум до десет дена пред очекуваниот почеток на вашата сезона; полн ефект постигнува дури по неколку дена редовна примена.
  • Антихистаминиците од втора генерација земајте ги редовно во текот на сезоната, а не повремено.
  • Ако имате астма, терапијата со лекарот проверете ја пред сезоната, не за време на влошување.
  • Ако лековите не ги држат симптомите под контрола, со алергологот разговарајте за имунотерапија — единственото лекување што делува на причината, а не само на симптомите.

10. Што да планирате

  • Одморот во сезоната на вашите алергени планирајте го на море или во планина: приморјето и високите планини имаат значително пониски концентрации на полен од треви и амброзија отколку котлините и рамнините.
  • Преселбата, кречењето и поголемите работи во дворот избегнете ги во врвот на вашата сезона.
  • Ако сами го одржувате дворот, косете пред цветањето и носете маска; садете видови што се опрашуваат со инсекти, а избегнувајте бреза, јасен и топола.

Напомена

Ова не е медицински совет. За проценка на симптомите, избор на терапија или имунотерапија обратете се кај избраниот лекар или алергологот. Повеќе за тоа како ја пресметуваме оценката на ризик прочитајте во написот Како се пресметува оценката на ризик.